Sometime in my lifetime

By Scary Azeri

The first time I saw an Armenian name in the comments of my blog I was confused. Who was this man, why would he be so friendly to someone who called her blog Scary Azeri? He turned out to be a journalist working in the region. Very shortly after his first comment, I noticed that he linked to my blog posting. Sure, I was grateful for the exposure.

However, it was a slightly controversial topic, about restoring virginity back home.

‘Why would he choose that particular piece?’ was my first reaction. ‘He might want to portray my home country in the worst possible light! What if he is using me to laugh at Azeris?’ Pretty soon I realized that all he was trying to do was bring the two nations closer, in whatever way he could, by getting people to communicate.

Since then, over a year ago, Scary Azeri is being read by quite a few Armenians. In fact, at some point, there were days when my blog would receive more hits from Armenia than from Azerbaijan. I was not sure if it was a good thing- I still wanted to be allowed to visit Baku without getting into any trouble!

If you think I am exaggerating, you simply don’t have any idea just how paranoid some Azeris are about any association with the “enemy”. A little while ago, when I mentioned my Armenian readers to my friend, she was sincerely concerned. She told me that she closed her Odnoklassniki account after a few of her Armenian ex-classmates from Baku added her to their friends.

She was worried what might happen if she keeps in touch with them. She was concerned someone might be watching her every move online.

I thought she was losing it, to be honest. But she blamed me in becoming too western. Too relaxed and unaware of the reality back home. Perhaps it is understandable she was so paranoid. I did hear of people in Azerbaijan being questioned by the authorities after voting for Armenia during the Eurovision. I mean, seriously?

But I wonder if things are changing too rapidly for anyone to control or stop them.
Yes, a lot of my Azeri friends, people I love and respect, still shock me with their reluctance to consider the possibility of a friendly future with Armenians ever again.

Yet, the more I look around, the more I realize that there are plenty of people, mostly the younger generation, who are more than happy to communicate. People who just want to talk to each other, without dwelling on the same issues and throwing them in each other’s faces over and over again.

One Azeri friend said that, even though he understands the sentiments, he could never forget or forgive what happened. ‘You have not been personally touched by the war’, he added. He was there, in Karabakh, loading the corpses into the truck.

Maybe. I was thinking about what he said, and wondering if that is why there are so many young people amongst those who are happy to be friends again. Maybe they are too young to remember.

But what about us? People who were there when everything happened?

Okay, I have not been personally touched by the conflict. I did not lose a lover or a relative; I did not even know anyone who died. Even so, we all suffered from being at war. The damage to our lives, to our countries left us crippled for years. But, besides remembering the time when it all changed so tragically, I am also old enough to remember what it was like before.

In my class at school, half of us were Azeris. The rest were other nationalities. I did not even register the fact that some of my classmates were Armenian until people started to leave. Did I suddenly start hating them just because they had an Armenian name? Of course not. Does my mother hate her university friend who had to flee from Baku, but then, years after, having found my mum on Facebook, got in touch? I watched them talk on Skype, laughing, sharing their memories. Nothing had changed between them. Nothing ever could.

My blog is never political. Well, almost never. I talk about cultural stuff, funny or peculiar things we, Azeris do that seem bizarre to the rest of this world, and the other way round.

What has become apparent from the year of blogging and comments I get from the Armenian readers is that we are very similar in a lot of ways. I am not sure why we should be surprised about that. We were part of the same country for an awfully long time. It isn’t just the war that we share but so much more. Our mentality, cultures and backgrounds are interlinked and the similarities come through in our music, food and customs. The internet opened the doors in the virtual world that have been shut by the war in the real life.

But, in the real life, how far does this conflict stretch across the borders? What happens abroad, far away from the conflict zone?

Well, I would argue that it fades away.

In Moscow, Bakuvians hang out together. And when I say Bakuvians, I don’t mean only Azeris. Just like in Tbilisi, on the neutral territory, a lot of Azeris and Armenians happily co-exist. They share toasts, laughs and happy memories. They date, make friendships and forget the problems they left behind.

In the UK, I occasionally run into Armenians, too. Once at work, in London, I was introduced to a new temp. Her name was Natalia and there was something awkward in the way she looked at me when I said I was from Azerbaijan that made me realize she might be an Armenian. It was not a hostile look. It was the look of confusion, embarrassment and discomfort.

She turned out to be an Armenian whose parents immigrated before she was born. She did not know much about Azeris (or Armenians for that matter) and she did not know how I would react when she told me she was an Armenian. Once we established that neither of us was going to kill the other, we could relax and chat, laugh at the awkward moment we shared, and enjoy talking about the problems in the region, cultural aspects and things we both wished were different.

And that is what it feels like to someone living outside the conflict zone. Of course I remember what happened. But I also remember the good parts of the past. Every war eventually comes to an end. And I sincerely hope there is going to be peace in the region sometime soon. Sometime in my lifetime.

Scary Azeri blogs at http://scaryazeri.blogspot.com.

Но ссылка была вставлена к немного спорной теме - о восстановление девственности в моей стране.

“Почему он выбрал именно эту запись? “- было моей первой реакцией. “Возможно, он хочет показать мою страну в самом худшем свете! Что если он использует меня, чтобы надсмехаться над азербайджанцами?” Довольно скоро я поняла, что он всего лишь пытался сблизить обе нации любыми путями, чтобы люди наконец-то стали общаться.

С тех пор, уже больше года, Scary Azeri читается довольно многими армянами. И в самом деле, были дни, когда в мой блог заходили больше читателей из Армении, чем из Азербайджана. Я не была уверена, было ли это хорошим знаком - я все еще хотела посетить Баку без каких-либо неприятностей!

Если вы думаете, что я преувеличиваю, вы просто не представляете, какими параноидальными становятся некоторые азербайджанцы, когда речь заходит об отношениях с “врагом”. Недавно, когда я рассказала подруге о своих армянских читателей, она была искренне встревожена. Она сказала, что закрыла свою страничку в Одноклассниках после того, как несколько ее армянских экс-одноклассников из Баку добавили ее в список друзей.

Она опасалась о том, что могло случиться, если бы она поддерживала связь
с ними. Она беспокоилась, что, вероятно, кто-то следит за каждым ее шагом в Интернете.

Честно говоря, я думала, она загибает палку. Она обвиняла меня в том, что я стала слишком какой-то западной. Слишком спокойной и не ведающей о том, что происходит в моей стране. Возможно, где-то можно понять ее параною. Я слышала, как власти стали допрашивать тех, кто голосовал за Армению во время Евровидения из Азербайджана. Серьезно что-ли?

Но мне все же интересно, меняется ли все настолько быстро, чтобы кто-нибудь смог контролировать или остановить их. Да, среди моих азербайджанских друзей есть многие, кого я люблю и уважаю, но которые по-прежнему поражают меня своим нежеланием рассмотреть возможность дружественного будущего с армянами.

Тем не менее, чем больше я всматриваюсь вокруг, тем больше я понимаю, что есть много людей, в основном молодое поколение, которые более чем счастливы начать общаться. Они обычные люди, которые просто хотят говорить друг с другом, не ковыряя прошлое и не обвиняя друг друга снова и снова.

Один азербайджанский друг сказал, что, хотя он понимает сегодняшние настроения, он никогда не сможет забыть или простить то, что произошло. “Война не тронула тебя”, добавил он. Он был там, в Карабахе и переносил мертвые тела в кузов грузовика.

Может быть. Я думала над его словами и мне было интересно почему среди нас есть столько молодых людей, которые рады снова быть друзьями. Может быть, они слишком молоды, чтобы помнить то время.

А как же мы? Люди, что были там, когда все это произошло?

Пожалуй, конфликт не коснулся меня непосредственно. Я не потеряла любимого или родственника; я даже не знаю тех, кто погиб. Несмотря на это, мы все пострадали в результате войны. Удар, которую нанесла война нашей жизни и нашим странам искалечила нас всех на долгие годы. Но, кроме времени, которая трагически изменила все, я еще довольно отчетливо помню время, когда все было по-другому.

В моем классе половина из нас были азербайджанцами. Остальные были из других наций. Я даже не принимала во внимание факт, что некоторые из моих одноклассников были армянами, пока они не стали уезжать из страны . Разве я вдруг начала ненавидеть их только потому, что у них были армянские имена? Конечно же нет. Или, ненавидит ли моя мама свою однокурсницу, которая вынуждена была бежать из Баку, а потом, спустя годы, найдя мою маму на Facebook, сразу же связалась с ней? Я видела, как они общаются по Skype, смеются и делятся воспоминаниями. Между ними ничего не изменилось. И ничто не могло изнениться.

Мой блог никогда не затрагивал политику. Ну, почти никогда. Здесь я обсуждаю культуру, пишу о смешных или присущих нам Азербайджанцам вещах, которые кажутся чудаковатыми остальному миру и наоборот.

За год ведения блога и получения комментариев от армянских читателей я убедилась, насколько мы похожи во многих вещах. И я не вижу причины тому удивляться. Мы были частью одной и той же страны очень долгое время. Война не единственное, что мы разделяем. Наш менталитет, наша культура
и наше прошлое взаимосвязаны и все эти сходства дают о себе знать в нашей музыке, национальной кухне и традициях. Интернет открыл двери в виртуальном пространстве, которые были закрыты войной в реальной жизни.

А в реальной жизни, насколько далеко этот конфликт простирается через границы? Что происходит за рубежом, вдали от зоны конфликта?

Я бы сказала, конфликт постепенно исчезает.

В Москве, бакинцы проводят время вместе. И когда я говорю Бакинцы, я имею в виду не только азербайджанцев. Так же, как и в Тбилиси, на нейтральной территории, азербайджанцы и армяне сосуществуют в мире. Они поднимают тосты, веселятся и делятся счастливыми воспоминаниями. Они встречаются, заводят дружбу и забывают о проблемах прошлого.

В Великобритании я время от времени сталкиваюсь и с армянами. Однажды на работе, в Лондоне, меня познакомили с новой сотрудницей. Ее звали Наталья. На ее лице появилось неловкое вырыжение, когда я сказала, что я из Азербайджана. В эту минуту я поняла, что она, по всей видимости, армянка. Но то выражение не было враждебным взглядом. Это было взглядом замешательства, смущения и дискомфорта.

Она оказалась армянкой, чьи родители эмигрировали еще до ее рождения. Она почти ничего не знала о азербайджанцах (или пожалуй об армянах), и она не могла представить, как бы я отреагировала, если бы сказала мне, что она армянка. Как только мы убедились, что ни одна из нас не собирается убивать другую, мы могли расслабиться, посмеяться над всей этой неловкой ситуацией и насладиться разговором о проблемах региона, культурных аспектах и том, как бы мы желали, что бы некоторые вещи были совсем по-другому.

И это то все, что чувствует тот, кто живет за пределами зоны конфликта. Конечно, я помню все, что тогда случилось. Но я также помню хорошие моменты прошлого. Каждая война подходит к концу. И я искренне надеюсь, что мир в регионе наступит в ближайшее время.

Когда-то в моей жизни.

Блог Scary Azeri http://scaryazeri.blogspot.com.

Bloqumun yorumlar bölməsində ilk dəfə erməni adı gördüyüm zaman çaşbaş qalmışdım. Bu insan kim idi, nə üçün bloqunu Scary Azeri adlandıran birinə belə mehriban davranırdı. Sonradan məlum oldu ki, o regionda jurnalist kimi çalışan bir şəxsdir. İlk yorumundan bir az sonra gördüm ki, o mənim bloq yazıma link keçidi qoydu. Əlbətdə, belə tanınmama görə minnətdar idim.

Lakin link keçidi qoyulduğu bloq yazım bir az ziddiyyətli mövzu idi. Bloq yazım ölkəmdə bakirəliyin bərpa olunması haqqında idi.

Mənim ilk reaksiyam ‘nəyə görə o məhz bu yazını seçdi?’ deyə oldu. ‘Yəgin o mənim ölkəmi ən pis şəkildə təsvir etmək istəyir! Bəlkə də azərbaycanlıları lağa qoymaq üçün məndən istifadə edir?’ Bir az keçmiş başa düşdüm ki, onun belə etməsinin məqsədi insanların biri-biri ilə ünsiyyət qurdurmağa çalışaraq mümkün olduğu qədər hər yolla iki milləti daha yaxın etməkdir.

O vaxtdan bir il keçəndən sonra Scary Azeri bir çox erməni tərəfindən oxunur. Hətta elə günlər olurdu ki, mənim bloquma Azərbaycandan da çox Ermənistandan olan oxucular baş çəkirdilər. Bunun yaxşı göstərici olub-olmadığını bilmirdim – çünki hələ də Bakıya problemsiz gəlib-getmək istəyirdim!

Əgər fikirləşirsiniz ki, mən məsələni şişirdirəm, o zaman bəzi azərbaycanlıların “düşmən” ilə hər hansı bir ünsiyyətin olması barədə nə qədər paranoyalı olmasından xəbəriniz yoxdur. Bir müddət əvvəl rəfiqəmə erməni oxucularım haqqında danışdığım zaman o çox narahat oldu. Rəfiqəm söylədi ki, Bakıdan olan keçmiş erməni sinif yoldaşları onu dostlar siyahısına əlavə etdikdən sonra öz Odnoklassniki səhifəsini bağladı.

Rəfiqəmi keçmiş sinif yoldaşları ilə əlaqə saxladığı təqdirdə nə baş ver biləcəkləri narahat edirdi. O narahat idi ki, kimsə onun hər addımı izləyir.

Düzünü desəm məncə o nahaq yerə belə edirdi. Lakin o məni həddən artıq qərbçı olduğumda günahlanIandırdı. Rahat və ölkəsindəki reallıqdan xəbərsiz biri olduğumu düşünürdü. Onun belə paranoyalı olmasını bəlkə də harada isə başa düşmək olardı. Azərbaycanda Avroviziya zamanı Ermənistana səs verən şəxslərin sorğu-suala çəkilməsi barədə eşitmişdim. Həqiqətən də?

Maraqlıdır, kiminsə bunlara nəzarət edə və qarşısını ala bilmələri üçün bəzi şeylərin sürətlə dəyişdiyi doğrudurmu? Düzdür, sevdiyim və hörmət etdiyim bir çox dostlarım yenidən ermənilər ilə mehriban gələcəyin qurulması imkanı barədə düşünmək istəmədikləri ilə məni təəccübləndirirlər.
Amma, ətrafıma baxdıqca daha çox anlayıram ki, yenidən ünsiyyətə girməyi çox istəyən saysız çox, xüsusilə də gənc nəsildən olan insalar var. Eyni məsələləri qarışdırıb dönə-dönə bir-birinin üzünə vurmaq deyil, sadəcə biri-biri ilə söhbət etmək istəyən insanlar.

Bir azərbaycanlı dostum mənə demişdi ki, baş verənlər arxasındakı məqamları anlasa da, heç bir zaman olanları unuda və ya bağışlaya bilməz. “Sənə müharibə birbaşa toxunmayıb” – o əlavə etdi. O, Qarabağda olmuşdu, cəsədləri yük maşınına qaldırdığı zaman.

Bəlkə də. Onun dedikləri barədə düşünürdüm və özüm özümdən soruşurdum – yenidən dost olmalarına sevinən o qədər çox gənc insanların olması elə bəlkə bu səbəbdəndir. Onlar olanları xatırlya bilmələri üçün çox gənc olduqları üçün belədirlər.

Bəs biz? Hər şeyin baş veridyi vatxda orada olan insanlar necə?

Yaxşı, mənə müharibə birbaşa toxunmayıb. Mən sevgilimi və ya qohumumu itirməmişəm; hətta həlak olanlar barəsində belə bilgim yox idi. Bununla belə biz hamımız müharibə şəraitində olmağımızdan əziyyət çəkmişik. Həyatımıza, ölkələrimizə dəyən ziyandan illər boyu şikəst kimi olmuşuq. Amma hər şeyin faciəli şəkildə dəyişdiyi vaxtı xatırlamaqdan başqa, hər şəyin ondan öncə necə olmasını yaxşı xatırlayıram.

Sinifimizdə şagidlərin yarısı azərbaycanlı idilər. Digərləri başqa millətlərdən olanlar idi. Sinif yoldaşlarımın bəzilərinin erməni olduqları barədə heç düşünmürdüm belə, o məqama qədər ki, onlar ölkəni tərk etməyə başladılar. Onların erməni adları olduqlarına görə dərhal onlara nifrət etməyə başladımmı? Əlbətdə ki, yox. Mənim anam Bakıdan qaçmaq məcburiyyətində qalmış tələbə yoldaşına nifrət edirmi? Əksinə, illər sonra anamın tələbə yoldaşı onu Facebookda tapandan sonra yenidən ünsiyyət qurdular. Onların Skype-da danışdıqlarının, güdüklərinin, xatirələri ilə bölüşdüklərinin şahidi olmuşam. Onlar arasında heç bir şey dəyişməmişdi. Heç nə dəyişə bilməzdi.

Mənim bloqum siyasi xatakter daşımayıb. Demək olar ki, heç vaxt. Bloqumda mən yalnız mədəniyyət haqqında, biz azərbaycanlıların etdiyi və başqalarına gülməli, qəribə görünən (və əksinə) və ya spesifik məsələrlə bölüşürəm.

Bir illik bloq yazmaq təcrübəmdən və ermənilərin yazdığı yorumlardan aydın olan odur ki, biz bir çox məsələlərdə oxşarıq. Buna təəccüblənməli olduğumuzun səbəbini başa düşmürəm. Uzun illər bir ölkənin hissəsi olmuşuq. Yeganə bölüşdüyümüz müharibə deyil, əslində daha çox şeylər var. Bizim mentalitetimiz, mədəniyyətimiz və köklərimiz bir-biri ilə sıx bağılıdır, və oxşarlıqlar musiqimizdə, mətbəximizdə və adət-ənənələrimizdə öz əksini tapır. İnternet isə real həyatda müharibənin bağladığı qapıları virtual aləmdə üzümüzə açıb.

Bəs real həyatda bu münaqişə sərhəddən nə qədər kənara çıxır? Xaricdə, münaqişə zonasından uzaqda nə baş verir?

Mərcə gəlirəm ki, uzaqda münaqişə tədricən yox olur.

Moskvada Bakılılar hər zaman birlikdədirlər. Bakılılar dediyim zaman təkcə azərbaycanlıları nəzərdə tutmuram. Tiflisdə, birtərəf ərazidə olduğu kimi, burada da azərbaycanlılar və ermənilər xoşbəxt şəkildə yanaşı yaşayırlar. Onlar qədəh qaldırırlar, gülüşləri və xoş xatirələri ilə bölüşürlər. Onlar biri-birinə aşiq olurlar, dostluqlar qururlar və arxada qoyduqları problemləri unudurlar.

Böyük Britaniyada da ermənilərə ara-sıra rast gəlirəm. Bir dəfə Londonda iş yerimdə yeni müvvəqəti işçi ilə məni tanış etdilər. Onun adı Natalia idi və ona Azərbaycandan olduğumu söylədiyim zaman onun mənə baxışlarında qəribə narahatçılıq hiss etdim. O an başa düşdüm ki, o erməni olmalıdır. Onun baxışları düşməncəsinə deyildi. Bu baxışda narahtçılıq, utancaqlıq və pərtlik oxunurdu.

Sonra bildim ki, Natalia ermənidir və onun valideynləri o anadan olmamışdan qabaq yaşadıqları ölkədən köçüblər. O, azərbaycanlılar haqqında (yeri gəlmişkən, ermənilər haqqında da) çox bilmirdi və mənə erməni olduğunu söylədiyi zaman mənim reaksiyamın necə olacağını da düşünə bilmirdi. Bir-birimizi öldürməyəcəyimiz haqqında əmin olduqdan sonra rahat şəkildə ünsiyyətə girdik, naratçılıq törədən anımıza güldük, regiondakı problemlər haqqında söhbətimizdən zövq aldıq və bəzi mədəni və sairə məsələlərin fərqli olmağını istədiyimiz haqqında fikirlərlə bölüşdük.

Və bunlar münaqişə zonasından kənarda yaşayan bir şəxsin hiss etdikləridir. Əlbətdə ki, baş verənləri xatırlayıram. Amma mən həmçinin keçmişin gözəl anlarını da xatırlayıram. Hər bir müharibə nə vaxtsa başa çatmalıdır. Mən bütün qəlbimlə inanıram ki, regionda nə vaxtsa sülh bərqərar olacaq. Nə vaxtsa həyatımda.

Scary Azerinin bloq səhifəsi http://scaryazeri.blogspot.com